Pomoc - Szukaj - Użytkownicy - Kalendarz
Pełna wersja: Kopalnia Flora w Gołonogu
Forum Mieszkańców Dąbrowy Górniczej > Dąbrowa Górnicza > Historia
Leszek
Krótka historia kopalni i trochę zdjęć (więcej wszystkiego - czyli teorii, map, zdjęć archiwalnych i aktualnych oraz rozmaitych dywagacji - znajdziecie tu).


Historia kopalni Flora zaczyna się w 1875 roku, gdy Maciej Stochelski założył na pograniczu Dąbrowy (wówczas jeszcze nie Górniczej) i Gołonoga (już na terenie Gołonoga zresztą) kopalnię Maciej, którą eksploatował wraz ze wspólnikami, powstała ona w okolicy osady Zając. W 1883 roku wspólnicy sprzedali kopalnię Austriackiemu Bankowi Krajowemu. Począwszy od lat 90. XIX wieku do wybuchu I Wojny Światowej do kopalni (od 1896 roku noszącej już miano Flora) przyłączono szereg okolicznych małych kopalni - w skład powiększającej się firmy weszły kopalnie Mikołaj, Zofia, Jan, Władysław. W 1903 roku założone zostaje Towarzystwo Flora, które staje się właścicielem kopalni. W 1913 roku dotychczasowy właściciel większości udziałów - Austriacki Bank Krajowy sprzedał je inwestorom francuskim.

Początkowo głównym szybem kopalni był szyb A, położony przy szosie z Dąbrowy Górniczej do Gołonoga na terenie głównego zakładu. W 1905 roku wydrążono na Podlesiu Upadową VI (w celu wydobywania urobku) - jej ostateczna długość w latach 20. osiągnęła 460 metrów przy 110 metrach różnicy poziomów, zaś w 1912 roku zbudowano szyb Albert. Szyb A stał się szybem wentylacyjnym (oprócz niego były jeszcze dwa szyby wentylacyjne - nr 2 blisko szybu A i W blisko Alberta). Szyb Albert i upadowa połączone były z zakładem koleją linową (naziemną), która służyła do przewożenia wydobywanego przez nie węgla do sortowni położonej przy szybie A.

W 1914 roku do kopalni należały następujące nadania: Adam, Aleksander, Alwina, Franciszek, Jan, Janek, Juliusz, Kazimierz, Maciej, Mikołaj, Podreden, Telmut, Władysław, Zofia.

Według opisu z 1927 roku kopalnia oprócz wymienionych wyżej szybów i upadowej posiadała jeszcze pomocniczą upadową Ewa (dł. 400 m, różnica poziomów 112 m) oraz szyb pochyły Konstanty (długość 130 m, różnica poziomów 86 m).

W latach 20. XX wieku zgłębiono dwa nowe szyby - w 1927 roku wentylacyjny Jan II o głębokości 98 metrów (jego pozostałości również przedstawione są wyżej) oraz w 1928 roku Mariusz - wydobywczy o głębokości 96 metrów. Szyby te połączono kolejką elektryczną z zakładem głównym/sortownią.

W 1932 roku kapitał francuski wycofał się z kopalni, sprzedając większościowy pakiet udziałów hurtownikowi węgla z Warszawy Bernardowi Holenderskiemu.

We wrześniu 1939 roku kopalnia znalazła się pod zarządem komisarycznym, od października tegoż roku była w składzie Głównego Urzędu Powierniczego "Wschód", który w 1942 roku wraz z innymi zagłębiowskimi kopalniami i hutami przekazał ją koncernowi "Preußag" (Preußische Bergwerks- und Hütten-Aktiengesellschaft).
W 1940 roku w celu udostępnienia nowo wydzierżawionych pól rozpoczęto drążenie szybu Walter, który po przejęciu kopalni przez Preußag został przekazany kopalni Paryż.

Po II wojnie światowej kopalnię włączono do kopalni Paryż (przemianowanej na "Generał Zawadzki"), wydobycie podjęła krótko po wyzwoleniu, jednak po kilku miesiącach na skutek błędu załogi (naruszenie filara ochronnego Czarnej Przemszy) doszło do zalania kopalni, której już nie uruchomiono. Na terenie zakładu głównego powstała (istniejąca do dziś) firma Damel.

Mapa (podkład z Google maps) pokazująca rozmieszczenie szybów kopalni Flora:
A - szyb A
2 - szyb nr 2 (wentylacyjny)
Al - szyb Albert
W - szyb W (wentylacyjny)
6 - Upadowa nr 6
J - szyb Jan II
M - szyb Mariusz
Wa - szyb Walter (później Walery) - kiedy zaczynano go głębić miał należeć do kopalni Flora, w czasie okupacji Niemcy przekazali go kopalni Paryż.
Niebieska linia - linowa kolejka naziemna łącząca Alberta i upadową 6 z sortownią (przy szybie A),
zielona linia - kolejka elektryczna łącząca szyby Mariusz i Jan II z sortownią




Stara pocztówka:




Pozostałości szybu Albert:




Pozostałości szybu Jan II:






Budynki pozostałe po szybie Mariusz wraz z pochylnią podsadzkową:












Szyb W:



Slyzaba
Uzupełniam o kilka archiwaliów z www.dawnadabrowa.pl :

http://dawnadabrowa.pl/fotografia/gornicy,...ktorem_557.html



http://dawnadabrowa.pl/pocztowka/kopalnia,...norama_242.html



Dawna ulica Florowska - pierwszy komin po lewej stronie to lokalizacja kopalni Flora
http://dawnadabrowa.pl/pocztowka/dombrowa,...dsburg_192.html

Leszek
Tę pocztówkę mam na kompie - ale jej zbytnio nie lubię smile2.gif Dziwi mnie umieszczenie na widokówce zdjęcia kopalni, na którym nie widać szybu...
joki
jeśli natknęlibyście się gdzieś w swoich zasobach na stare fotografie, na których widoczny jest budynek, który na fragmencie mapy zaznaczyłam na czerwono (obecnie Piłsudskiego 14) to chętnie je zobaczę, bardzo chciałabym wiedzieć jak kiedyś wyglądał ten dom i jego okolica;
będę wdzięczna smile2.gif
pytałam już o wiek tego budynku w innym wątku ale skoro tu jest mowa o kopalni Flora, a budynek do niej należał to może jeszcze czegoś ciekawego się dowiem smile2.gif
(mam nadzieję, że uda mi się załączyć fotkę bo robię to na tym forum pierwszy raz)


Uploaded with ImageShack.us
Slyzaba
Z ciekawostek:

http://dawnadabrowa.pl/dokument/flora,,,to...ac,12_1042.html

Leszek
Widok z (zapewne) sortowni Flory - widoczna kolejka do Upadowej VI i Alberta, po prawej na horyzoncie prawdopodobnie majaczy wieża Alberta, a po lewej widać dzisiejszą bazylikę w Strzemieszycach.

Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Miejskiego w Dąbrowie Górniczej.

Bathurst
Kopalnia Flora miała swoją stację geologiczną lub sejsmograficzną. Znajdowała się na ul. Długiej mniej więcej na przeciwko dzisiejszego prywatnego zespołu szkół. Stacja działała około 50 lat temu.
W bezpośrednim sąsiedztwie mniej więcej za dawnym Brebankiem znajdowały się stajnie dla koni pracujących dla kopalni Flora.
Leszek
Mam kilka planów budynków kopalni Flora z opisami, widać po nich, że część budynków zachowała się do dziś. W tym stajnie właśnie, ale była ona trochę bardziej na zachód - jest to jeden z budynków za biurowcem Tauronu.

Edit: zdjęcie lotnicze - kropki to budynki po Florze (ew. zbudowane na fundamentach budynków kopalni), x - stajnie.

Bathurst
Leszek, wrzucisz skan?

ok :-) mogłem poczekać z 2 sekundy dłużej :-)

a masz skan oryginalny z opisanymi budynkami, zerknąłbym chętnie na przeznaczenie innych budynków?
Leszek
Mam zdjęcia. Jak znajdę trochę czasu, żeby to ogarnąć - wrzucę plan + współczesne zdjęcie z opisanymi budynkami.
W każdym razie z planów wynika, że szyb A był pi razy drzwi pod stacją LPG, uważajcie tankując smile2.gif
Leszek
OK, zebrałem się w końcu do zestawień smile2.gif

Na początek mapki powierzchniowe (ze zbiorów Muzeum Miejskiego w Dąbrowie Górniczej), potem widok obecny (z geoportalu), w końcu zamieszczone już wcześniej zdjęcie z opisem.

A - szyb A
B - warsztat mechaniczny
C - warsztat elektryczny
D - stajnia
E - szopa (raczej nowy budynek, być może częściowo na fundamentach starego)
F - magazyn (raczej nowy budynek, być może częściowo na fundamentach starego)
G - szopa
H - magazyn (raczej nowy budynek, być może częściowo na fundamentach starego)
I - kasyno
J - magazyn
K - budynek administracyjny
L - zarząd kopalni
M - budynek mieszkalny
N - nieistniejący budynek koszar
O - punkt pierwszej pomocy (chyba, nie wiem, jak inaczej przetłumaczyć Unfallstelle)







Slyzaba
super praca - gratuluję!
Bathurst
kapitalne
Leszek
Dzięki smile2.gif

Plan miałem taki, żeby zrobić najpierw aktualne zdjęcia istniejących budynków, ale jakoś ciągle czasu brak, więc na razie zamieściłem część pierwszą, nie wymagającą wychodzenia poza twardy dysk laugh.gif
joki
Leszku, piszę w sprawie budynku "L", jakiś czas temu tu na forum dowiedziałam się, że od początku istnienia budynek ten był przeznaczony na mieszkania dyrekcji kopalni, teraz czytam, że była to stajnia co bardzo mnie zdziwiło? Która informacja jest prawdziwa w takim razie?
Chcesz robić zdjęcia budynków, ten akurat mam sfotografowany i mogłabym wrzucić na forum.
Slyzaba
CYTAT
ten akurat mam sfotografowany i mogłabym wrzucić na forum.
- nie pytaj tylko wrzucaj smile2.gif
Leszek
Fotki wszystkich budynków dziś zrobiłem, może uda mi się je w najbliższym czasie wrzucić.

Co do budynku - wydaje mi się, że opis na mapie oznacza właśnie stajnie - ale może błędnie? Ja to odczytałem jako (fonetycznie zapisując) 'uprawlienije koni', w razie czego - poprawcie.

Leszek
Teraz sprawdziłem, że 'uprawlienije' to 'zarząd', 'administracja', ale w takim razie jaki jest ten drugi wyraz? Może to 'konc' - skrót od 'koncern'? Jest takie słowo w rosyjskim?
joki
ok, mam jesienne zdjęcia;na zdjęciach jest też budynek gospodarczy i garażezacytuję jeszcze co napisał mi mgmisiek gdy pytałam o ten budynek jakiś czas temu w innym wątku:"...garaże były przerobione z komórek (dobudowano przednią część co widać na ścianie bocznej), a komórki zostały wybudowane w 1899 roku (chociaż w drugim dokumencie jest data 1910)Co do tego co tu się mieściło to podobno od początku były to mieszkania służbowe dla dyrekcji kopalni.Wejścia do budynku były usytuowane inaczej niż w na chwile obecną.Z boku po prawej stronie w przybudowanej części (część granicząca z obecną szkołą) było mieszkanie ogrodnika - dalej za budynkiem w stronę obecnej ulicy 11-go listopada były ogrody."zgadzałoby się?
Leszek
Ha, dzięki wielkie, jakoś w ogóle nie pomyślałem,że to 'p', a nie 'n'. No i teraz wszystko pasuje jak ta lala laugh.gif
joki
przykład błyskawicznego awansu społecznego: od stajennego do dyrektora kopalni wink.gif
Leszek
I to jeszcze za caratu, a nie komunizmu laugh.gif
joki
Leszku, tak jeszcze pomyślałam, że skoro to jednak nie były stajnie to można by zmienić opis w Twoim poście przy literce "L", w wolnej chwili smile2.gif
Leszek
Chętnie, ale to już prośba do Sylwka smile2.gif
joki
no tak, to w takim razie gdyby Sylwek uznał to za właściwe to proszę o zmianę smile2.gif

edit by Slyzaba:
Opis postu Leszka zmieniony.
Sabina
CYTAT(Bathurst @ sob, 23 mar 2013 - 18:00) *
Kopalnia Flora miała swoją stację geologiczną lub sejsmograficzną. Znajdowała się na ul. Długiej mniej więcej na przeciwko dzisiejszego prywatnego zespołu szkół. Stacja działała około 50 lat temu.
W bezpośrednim sąsiedztwie mniej więcej za dawnym Brebankiem znajdowały się stajnie dla koni pracujących dla kopalni Flora.

ta stacja miescila sie po tej samej stronie co szkola, w ,alym domu, ktory chyba przebudowanyistnieje do dzis
pasqudek
W Gołonogu na ul. Kościelnej pochowany jest p. Konstanty Faryaszewski - Dyrektor Kopalni Flora
muzzy
w nowym 3 tomie "Hereditas Minariorum" wydawanym przez Uniwersytet Wrocławski jest artykuł poświęcony "Florze" - "Towarzystwo Kopalń Węgla Kamiennego "Flora" Spółka Akcyjna w Dąbrowie Górniczej" - autorstwa dąbrowianina - Wiesława Kotarby. - numer niedługo powinien pojawić się na stronie wydawcy - http://www.history-of-mining.pwr.wroc.pl/index.php/pl/
To jest wersja lo-fi głównej zawartości. Aby zobaczyć pełną wersję z większą zawartością, obrazkami i formatowaniem proszę kliknij tutaj.
Invision Power Board © 2001-2019 Invision Power Services, Inc.