Martyrologia D膮browy G贸rniczej (bilans ofiar)
Pe艂na lista ofiar machiny wojennej w D膮browie G贸rniczej jest trudna do okre艣lenia: Szacuje si臋 偶e:
W wi臋zieniu katowickim 艣ci臋to, lub powieszono 13 os贸b.
* W skutek bezpo艣rednich dzia艂a艅 wojennych zgin臋艂o 37 os贸b.
* Gestapo i policja niemiecka aresztowa艂a i skierowa艂a do wi臋zie艅 i
oboz贸w koncentracyjnych 6330 os贸b (4161 os贸b zgin臋艂o).
* Na roboty przymusowe do Niemiec wywieziono 3650 os贸b.
Wed艂ug szacunk贸w w艂adz miejskich w powojennej D膮browie, liczba mieszka艅c贸w uleg艂a znacznemu zmniejszeniu.
wrze艣nia 1939 roku zamieszkiwa艂o w mie艣cie 41250 os贸b,
* w po艂owie 1944 roku, po likwidacji getta, oko艂o 27000 os贸b.
* w maju 1945 roku ludno艣膰 zacz臋艂a powraca膰 do miasta, liczba mieszka艅c贸w wynosi艂a 32190 os贸b.
W za艂膮czeniu podaj臋 niekt贸re zdarzenia martyrologii w D膮browie G贸rniczej:
Egzekucja w rejonie Augustynika
Rozstrzelani na Staszicu
Siedmiu szewc贸w
Egzekucja wachmistrza policji z Go艂onoga Aleksandera Vogela
Rozstrzelanie cz艂onk贸w AL
Egzekucja w rejonie Augustynika
3 maja 1942 roku gestapo aresztowa艂o w Hucie Bankowej 10 os贸b za sabota偶 przy produkcji blach do budowy 艂odzi podwodnych. Aresztowanych umieszczono w wi臋zieniu w Mys艂owicach. 12 czerwca 1942 roku na terenie po艂o偶onym przy obecnej ulicy Augustynika hitlerowcy wykonali publiczn膮 egzekucj膮 aresztowanych, sp臋dzaj膮c ludzi z ca艂ego miasta. Ofiary zosta艂y powieszone, cia艂a wisia艂y na szubienicy do wieczora, a nast臋pnie przewieziono je do krematorium w KL Auschwitz. Najm艂odszy z zamordowanych mia艂 18 lat. Na podstawie opisu w "D膮browa G贸rnicza Zarys rozwoju miasta" - praca zbiorowa pod redakcj膮 Wac艂awa D艂ugoborskiego. Wydawnictwo 艢l膮sk Katowice 1976. [indent][/indent]Po wojnie w miejscu tym dzia艂a艂 zak艂ad betoniarski, na jego terenie w 1958 roku ustawiono pomnik upami臋tniaj膮cy ofiary egzekucji. W latach 80. XX wieku w miejscu betoniarni wybudowane zosta艂o osiedle mieszkaniowe, st膮d nieco dziwna wydawa艂oby si臋 umiejscowienie obelisku.
Rozstrzelani na Staszicu
Pierwszym komendantem policji niemieckiej w D膮browie by艂 Niemiec o polskim nazwisku, Gronostaj. Jego nast臋pc膮 a偶 do ko艅ca wojny zosta艂 Paul Baumgart. Ludno艣ci D膮browy najbardziej dawali si臋 we znaki, dwaj policjanci. Jednym z nich by艂 pochodz膮cy ze 艢l膮ska i znaj膮cy j臋zyk polski Riese, znany jako "Ry偶y", oraz dawny polski policjant Schreiber. Ich najg艂o艣niejszym wyczynem by艂o wymordowanie 11 Polak贸w w mieszkaniu przy ulicy Staszica, 13 listopada 1944 roku. Riese i Schreiber zostali po wojnie skazani na kar臋 艣mierci. G艂贸wnym jednak 艣rodkiem terroru by艂a d膮browska delegatura gestapo (Geheime Staats Polizei). Organizowali oni, cz臋sto w nocy, masowe aresztowania wed艂ug wcze艣niej przygotowanych list. Jednocze艣nie zatrzymywano po kilkadziesi膮t, a czasami i setki mieszka艅c贸w D膮browy G贸rniczej. Wy艂apywano dzia艂aczy robotniczych, cz艂onk贸w organizacji podziemnych, inteligencj臋, cz艂onk贸w stowarzysze艅 spo艂ecznych, nauczycieli i lekarzy. Do przygotowania list, Niemcy pos艂ugiwali si臋 konfidentami i prowokatorami. Jednym z nich by艂 robotnik miejski, Cie艣lik, kt贸ry po wojnie zosta艂 aresztowany, a nast臋pnie sam powiesi艂 si臋 w wi臋zieniu w B臋dzinie. Policja otrzyma艂a donos, 偶e zbiera si臋 tam na gr臋 w karty grupa m艂odych ludzi, kt贸ra mia艂a dokonywa膰 kradzie偶y i drobnych sabota偶y na stacji towarowej. Riese i Schreiber z grup膮 policjant贸w podjechali pod wskazany dom i bez uprzedzenia zacz臋li strzela膰 przez okna z karabin贸w maszynowych. W艣r贸d zamordowanych by艂a 69-letnia Stefania Stychno.
Siedmiu szewc贸w
Siedmiu szewc贸w (kt贸rych bodaj偶e tak naprawd臋 zgin臋艂o 6) to pracownicy zak艂adu szewskiego obywatela niemieckiego Antoniego Mulike. Jednym z szewc贸w tego zak艂adu by艂 Jan Domaga艂a.
W dniu 16 listopada 1944r. popo艂udniu grupa partyzant贸w (chyba z oddzia艂u Piecucha) dokona艂a napadu na zak艂ad, zabieraj膮c r贸偶ne przedmioty i artyku艂y 偶ywno艣ciowe. Po tym napadzie niemiecki nadzorca oskar偶y艂 swoich pracownik贸w o wsp贸艂prac臋 z partyzantami i zatrudnieni szewcy zostali zatrzymani przez 偶o艂nierzy niemieckich nadzoruj膮cych budow臋 okop贸w, jako podejrzani. Zatrzymanych szewc贸w doprowadzono (jak wynika z akt 艣ledztwa oraz meldunku 偶andarmerii w Katowicach nr 250/44) do posterunku 偶andarmerii w Go艂onogu, gdzie p贸藕niej zostali rozstrzelani. Wed艂ug zezna艅 艣wiadk贸w eskorta sk艂ada艂a si臋 z 偶andarm贸w i cz艂onk贸w Hitlerjungend - rozstrzelanie mia艂o miejsce oko艂o godziny 22 - giej. Jedna z ulic w Go艂onogu nosi nazw臋 Siedmiu Szewc贸w.
Egzekucja wachmistrza policji z Go艂onoga Aleksandera Vogela
Podczas akcji podziemia, 19 wrze艣nia 1943 roku, zosta艂 zastrzelony przez dzia艂aczy GL w D膮browie na Redenie, wachmistrz policji z Go艂onoga Aleksander Vogel. Wyroku dokonano wobec okrucie艅stw jakich dopuszcza艂 si臋 on na ludno艣ci D膮browy. W odwecie Niemcy, 16 pa藕dziernika, rozstrzelali w D膮browie 20 zatrzymanych, pracownik贸w huty, kopalni i innych zak艂ad贸w, cz艂onk贸w organizacji podziemnej. Nazwiska ofiar: Dratwa Leon, Dyba艂a W艂adys艂aw, Gulbicki Jan, J臋drusik J贸zef, Kordaszewski Ludwik, Kusto艅 Boles艂aw, Krupski Stanis艂aw, Kuba艅ski J贸zef, Ku艣niak W艂adys艂aw, Ku藕niak Marian, Malewicz J贸zef, Niemczyk Ludwik, Nocek /lub Kocek/ Roman, Pede Roman, Ples Izydor, Sosnowski Stanis艂aw, Stachura Konrad, St臋pie艅 Boles艂aw, Szczerba J贸zef, 呕o艂na Marian
Rozstrzelanie cz艂onk贸w AL
22 stycznia 1945 roku (5 dni przed wyzwoleniem) w budynku Ratusza w D膮browie G贸rniczej, zostaje rozstrzelanych trzech cz艂onk贸w AL: Edward Salwa (lat 41), Henryk Kanwiszer (lat 39), Bronis艂awa Kmiecik (lat 35).
Stan aktualny mieszka艅c贸w D膮browy G贸rniczej:
Najwi臋ksza ilo艣膰 mieszka艅c贸w by艂a w1982 roku. D膮browa liczy艂a 152 373 mieszka艅c贸w.
Obecnie liczba mieszka艅c贸w D膮browy G贸rniczej zmniejszy艂a si臋 o 30 000 wynosi: 121 840 os贸b.
D膮browiak W T