http://www.dabrowa-gornicza.pl/aktualnosc-...byla+sroga.html
65 lat temu hitlerowcy wycofali si臋 z D膮browy i z Zag艂臋bia. Zacz臋艂y tworzy膰 si臋 zr臋by powojennego pa艅stwa. Wolno艣膰 odzyskali wi臋藕niowie obozu Auschwitz.
Zag艂臋bie D膮browskie mia艂o strategiczne znaczenie dla III Rzeszy. Zasoby surowcowe i liczne zak艂ady przemys艂owe stanowi艂y wa偶ny filar niemieckiej machiny wojennej. W schy艂kowym okresie wojny ten teren przybra艂 dodatkowo na znaczeniu. Sta艂o si臋 tak, bo Niemcy przenie艣li tu spor膮 cz臋艣膰 produkcji z, n臋kanego nalotami aliant贸w, Zag艂臋bia Ruhry.
Dlatego niemiecka generalicja stara艂a si臋 zachowa膰 jak najd艂u偶ej kontrol臋 nad tym rejonem. W tym celu podj臋to szereg dzia艂a艅 wojskowych, nastawionych na d艂ugotrwa艂膮 obron臋. Odczuli to tak偶e mieszka艅cy D膮browy. Niemcy przygotowuj膮c si臋 do sowieckiego natarcia zmuszali ludno艣膰 cywiln膮 do prac przy stawianiu zasiek贸w, kopania okop贸w i wznoszenia umocnie艅. Zmierzaj膮ce na Zach贸d wojska lewego skrzyd艂a 1 Frontu Ukrai艅skiego pod dow贸dztwem marsza艂ka Iwana Koniewa musia艂y zatem liczy膰 si臋 z zaci臋tym oporem hitlerowc贸w. W po艂owie stycznia Armia Czerwona, krocz膮ca od Sandomierza, dotar艂a do Zag艂臋bia i przyst膮pi艂a do rozprawy z Niemcami. Po kilkudniowych zaci臋tych walkach, 26 stycznia 1945r.si艂y niemieckie ruszy艂y do odwrotu.
D艂ugoletnia propaganda socjalistyczna budowa艂a wizerunek dumnie wkraczaj膮cych oddzia艂贸w radzieckich entuzjastycznie witanych przez miejscow膮 ludno艣膰. W rzeczywisto艣ci wygl膮da艂o to zgo艂a odmiennie.
- Wczesnym rankiem 27 stycznia od strony 艁o艣nia kroczy艂y postacie w zniszczonych mundurach i szynelach z czerwon膮 gwiazd膮 na czapkach „uszankach". Ubogo si臋 prezentowali pogromcy niemieckiej pot臋gi, z jutowymi workami na plecach, brn膮cy w zaspach 艣nie偶nych w tzw. walonkach na nogach - pisze W艂odzimierz Staro艣ciak.
Od udr臋czonego okupacj膮 spo艂ecze艅stwa trudno by艂o oczekiwa膰 energii, by z wdzi臋czno艣ci膮 rzuca艂o si臋 w ramiona wyzwolicielom. Koniec stycznia 1945r. by艂 czasem, gdy po ustaniu walk i ucieczce Niemc贸w mo偶na by艂o bezpieczniej przemieszcza膰 si臋 po mie艣cie.
- Swobodnie si臋 poruszaj膮c, teraz dopiero mog艂em oceni膰 skal臋 zniszcze艅 po bombach, jakie spada艂y na miasto. By艂y to wielkie leje na ul. Ko艣ciuszki w rejonie obecnej poczcie, i dalej w kierunku dworca po prawej stronie oraz na ulicy 呕eromskiego i D膮browskiego. Tu zawali艂 si臋 budynek- wspomina Aleksander Kiercz.
Zwyk艂y rytm 偶ycia bardzo powoli wraca艂 na ulice. Koszmar wojny i zimowa aura mocno dawa艂y si臋 we znaki d膮browianom. Po zako艅czeniu walk z hitlerowcami, zacz臋艂a si臋 walka ze skutkami zimy.
- Tego roku by艂a sroga zima z du偶ymi opadami 艣niegu. Zebrano grup臋 volksdeutsch贸w i kazano od艣nie偶a膰 im ulice 3-go Maja i G贸rnicz膮. Byli pilnowani przez 偶o艂nierzy radzieckich, a okoliczne dzieci rzuca艂y w pracuj膮cych 艣nie偶kami, wyrzucaj膮c im s艂u偶b臋 dla Niemc贸w - wraca pami臋ci膮 Aleksander Kiercz
W D膮browie zacz臋艂y kszta艂towa膰 si臋 w艂adze. Konspiracyjne struktury wyznaczy艂y na prezydenta Jakuba D膮bskiego, kt贸ry musia艂 przyst膮pi膰 do tworzenie zr臋b贸w normalno艣ci. G艂贸wnym wyzwaniem by艂o zaopatrzenie w 偶ywno艣膰. Pierwsze decyzje w艂odarza miasta dotyczy艂y zabezpieczenia sklep贸w i magazyn贸w oraz zorganizowania systemu dystrybucji bardzo ograniczonych zapas贸w.
Dzi艣 przedstawiciele 艣rodowisk kombatanckich, organizacji spo艂ecznych i mieszka艅c贸w spotkaj膮 si臋, aby upami臋tni膰 wyparcie Niemc贸w. Przed pomnikami 偶o艂nierzy poleg艂ych podczas walk z okupantem odb臋d膮 si臋 rocznicowe uroczysto艣ci.
27 stycznia, opr贸cz lokalnego, d膮browskiego charakteru ma jeszcze jeden, bardzo wa偶ny wymiar. Poza D膮brow膮 i innymi miastami regionu, przed 65 latami wyzwolony zosta艂 najwi臋kszy nazistowski ob贸z zag艂ady, Auschwitz-Birkenau. Wed艂ug ustale艅 historyk贸w, od momentu powstania w po艂owie 1940r. do chwili wyzwolenia w 1945r., do obozu trafi艂o co najmniej 1mln 300tys. os贸b. Hitlerowska maszyna 艣mierci zabra艂a 偶ycie zdecydowanej wi臋kszo艣ci wi臋藕ni贸w. Badania naukowe potwierdzi艂y, 偶e w obozie zamordowano ponad 1mln 100tys. os贸b.
Korzysta艂em z publikacji: „Rok 1945 w Zag艂臋biu D膮browskim", red. Jan Walczak; „Dzieje Go艂onoga w Zarysie", W艂odzimierz Staro艣ciak; „Kierczowie - saga rodu", Raptularz Kulturalny, nr 2/2008r.