Czy kto艣 by艂by w stanie przybli偶y膰 okoliczno艣ci w czasie okupacji w nocy, w czasie gry w karty, rozstrzelania, 12-tu m臋szczyzn na ul. Staszica.
Z przes艂anek jakie mi przekazano wiem, 偶e przyczyn膮 by艂o to, 偶e w/w grali w jednym z dom贸w na Stasicu w karty. Niezadowolona 偶ona zg艂osi艂a to na miejscow膮 policj臋, kt贸ra wezwa艂a SS, a ci dokonali reszty. (nawiaswm m贸wi膮c m贸j wujek mia艂 tam te偶 by膰, ale mia艂 znian臋 nocn膮 na kopalni).
Nie wiem czy to jest prawdziwa historia. Prosz臋 o podanie wi臋cej szczeg贸艂贸w:
- dat臋 tego zdarzenia
- dom ,w kt贸rym mia艂o to miejsce
- inne okoliczni艣ci z tym zwi膮zane.
Dabrowiak WT
Kilka informacji mo偶na znale藕膰 u Darka Nowaka:
CYTAT
Pierwszym komendantem policji niemieckiej w D膮browie by艂 Niemiec o polskim nazwisku, Gronostaj. Jego nast臋pc膮 a偶 do ko艅ca wojny zosta艂 Paul Baumgart.
Ludno艣ci D膮browy najbardziej dawali si臋 we znaki, dwaj policjanci. Jednym z nich by艂 pochodz膮cy ze 艢l膮ska i znaj膮cy j臋zyk polski Riese, znany jako "Ry偶y", oraz dawny polski policjant Schreiber. Ich najg艂o艣niejszym wyczynem by艂o wymordowanie 11 Polak贸w w mieszkaniu przy ulicy Staszica, 13 listopada 1944 roku. Riese i Schreiber zostali po wojnie skazani na kar臋 艣mierci.
G艂贸wnym jednak 艣rodkiem terroru by艂a d膮browska delegatura gestapo (Geheime Staats Polizei).
Organizowali oni, cz臋sto w nocy, masowe aresztowania wed艂ug wcze艣niej przygotowanych list. Jednocze艣nie zatrzymywano po kilkadziesi膮t, a czasami i setki mieszka艅c贸w D膮browy G贸rniczej. Wy艂apywano dzia艂aczy robotniczych, cz艂onk贸w organizacji podziemnych, inteligencj臋, cz艂onk贸w stowarzysze艅 spo艂ecznych, nauczycieli i lekarzy.
Do przygotowania list, Niemcy pos艂ugiwali si臋 konfidentami i prowokatorami. Jednym z nich by艂 robotnik miejski, Cie艣lik, kt贸ry po wojnie zosta艂 aresztowany, a nast臋pnie sam powiesi艂 si臋 w wi臋zieniu w B臋dzinie.
Przy艂膮czam si臋 do zapytania D膮browiaka WT. Mo偶e uda si臋 dowiedzie膰 czego艣 nowego w tej sprawie...
CYTAT(Slyzaba @ czw, 08 gru 2011 - 10:52)

Kilka informacji mo偶na znale藕膰 u Darka Nowaka:
CYTAT
Pierwszym komendantem policji niemieckiej w D膮browie by艂 Niemiec o polskim nazwisku, Gronostaj. Jego nast臋pc膮 a偶 do ko艅ca wojny zosta艂 Paul Baumgart.
Ludno艣ci D膮browy najbardziej dawali si臋 we znaki, dwaj policjanci. Jednym z nich by艂 pochodz膮cy ze 艢l膮ska i znaj膮cy j臋zyk polski Riese, znany jako "Ry偶y", oraz dawny polski policjant Schreiber. Ich najg艂o艣niejszym wyczynem by艂o wymordowanie 11 Polak贸w w mieszkaniu przy ulicy Staszica, 13 listopada 1944 roku. Riese i Schreiber zostali po wojnie skazani na kar臋 艣mierci.
To fragment z "D膮browa G贸rnicza. Zarys rozwoju miasta" D艂ugoborskiego, w samej ksi膮偶ce jest jeszcze nieco wi臋cej:
CYTAT
Policja otrzyma艂a donos, 偶e zbiera si臋 tam na gr臋 w karty grupa m艂odych ludzi, kt贸ra mia艂a dokonywa膰 kradzie偶y i drobnych sabota偶y na stacji towarowej. Riese i Schreiber z grup膮 policjant贸w podjechali pod wskazany dom i bez uprzedzenia zacz臋li strzela膰 przez okna z karabin贸w maszynowych. W艣r贸d zamordowanych by艂a 69-letnia Stefania Stychno.
CYTAT(Leszek @ czw, 08 gru 2011 - 11:59)

CYTAT(Slyzaba @ czw, 08 gru 2011 - 10:52)

Kilka informacji mo偶na znale藕膰 u Darka Nowaka:
CYTAT
Pierwszym komendantem policji niemieckiej w D膮browie by艂 Niemiec o polskim nazwisku, Gronostaj. Jego nast臋pc膮 a偶 do ko艅ca wojny zosta艂 Paul Baumgart.
Ludno艣ci D膮browy najbardziej dawali si臋 we znaki, dwaj policjanci. Jednym z nich by艂 pochodz膮cy ze 艢l膮ska i znaj膮cy j臋zyk polski Riese, znany jako "Ry偶y", oraz dawny polski policjant Schreiber. Ich najg艂o艣niejszym wyczynem by艂o wymordowanie 11 Polak贸w w mieszkaniu przy ulicy Staszica, 13 listopada 1944 roku. Riese i Schreiber zostali po wojnie skazani na kar臋 艣mierci.
To fragment z "D膮browa G贸rnicza. Zarys rozwoju miasta" D艂ugoborskiego, w samej ksi膮偶ce jest jeszcze nieco wi臋cej:
CYTAT
Policja otrzyma艂a donos, 偶e zbiera si臋 tam na gr臋 w karty grupa m艂odych ludzi, kt贸ra mia艂a dokonywa膰 kradzie偶y i drobnych sabota偶y na stacji towarowej. Riese i Schreiber z grup膮 policjant贸w podjechali pod wskazany dom i bez uprzedzenia zacz臋li strzela膰 przez okna z karabin贸w maszynowych. W艣r贸d zamordowanych by艂a 69-letnia Stefania Stychno.
Znowu Leszek - Encyklopedia !!!! Dzi臋ki !
Wracaj膮c do tematu: - zdarzenie mia艂o miejsce prawdopodobie w jednym z dom贸w tu偶 przy Hucie Szk艂a? Stefania Sychno to chyba by艂a mieszkanka tego domu?
A skoro jeste艣my przy tematyce martyrologicznej DG to iteresuj膮 mine r贸wnie偶 2 inne przypadeki:
1. Co by艂o przyczyn膮 zamordowania 7-miu szewc贸w (sk膮d nazwa ulicy}
2. Jakie okoliczno艣ci by艂y powieszenia (w rejonie ul. Augustyniaka) os贸b na rozci膮gni臋teej na tropolach szynie i co tp byli za ludzie (mi臋dzy innymi m贸j ojciec by艂 z艂apany z wieloma innymi i doprowadzony pod karabinami na miejsce egzekucji w celu przygladania si臋 tej zbrodniku przestrodze innym ) ?
D膮browiak WT
Na szybko i mog艂em si臋 machn膮膰, bo jestem w pracy bez dost臋pu do ksi膮偶ek.
Siedmiu szewc贸w (kt贸rych bodaj偶e tak naprawd臋 zgin臋艂o 6) to pracownicy zak艂adu szewskiego, kt贸rych niemiecki nadzorca oskar偶y艂 o wsp贸艂prac臋 z partyzantami (chyba z oddzia艂u Piecucha), kt贸rzy na ten zak艂ad napadli.
Egzekucja w rejonie Augustynika - zacytuj臋 sw贸j post z Eksplorator贸w:
3 maja 1942 roku gestapo aresztowa艂o w Hucie Bankowej 10 os贸b za sabota偶 przy produkcji blach do budowy 艂odzi podwodnych, aresztowanych umieszczono w wi臋zieniu w Mys艂owicach. 12 czerwca 1942 roku na terenie po艂o偶onym przy obecnej ulicy Augustynika hitlerowcy wykonali publiczn膮 egzekucj膮 aresztowanych, sp臋dzaj膮c ludzi z ca艂ego miasta. Ofiary zosta艂y powieszone, cia艂a wisia艂y na szubienicy do wieczora, a nast臋pnie przewieziono je do krematorium w KL Auschwitz. Najm艂odszy z zamordowanych mia艂 18 lat.
Na podstawie opisu w "D膮browa G贸rnicza Zarys rozwoju miasta" - praca zbiorowa pod redakcj膮 Wac艂awa D艂ugoborskiego. Wydawnictwo 艢l膮sk Katowice 1976Po wojnie w miejscu tym dzia艂a艂 zak艂ad betoniarski, na jego terenie w 1958 roku ustawiono pomnik upami臋tniaj膮cy ofiary egzekucji. W latach 80. XX wieku w miejscu betoniarni wybudowane zosta艂o osiedle mieszkaniowe, st膮d nieco dziwna wydawa艂oby si臋 umiejscowienie obelisku.
Pora wr贸ci膰 do tematu siedmiu szewc贸w...
W 1944 roku oddzia艂 Armii Ludowej dowodzony przez Romana Piecucha skonfiskowa艂a buty i sk贸ry w warsztacie szewskim w Go艂onogu. Niemiecki w艂a艣ciciel oskar偶y艂 pracuj膮cych u niego Polak贸w o zmow臋 z partyzantami, zostali oni uwi臋zieni i torturowani przez dwa dni, po czym (bez wydobycia zezna艅) przewiezieni z powrotem do Go艂onoga i rozstrzelani na dziedzi艅cu posterunku policji.
Liczba ofiar r贸偶ni si臋 w 藕r贸d艂ach - wg monografii D艂ugoborskiego 6 os贸b zosta艂o zabitych, si贸dmej uda艂o si臋 uciec, za艣 wed艂ug ksi膮偶ki W. Staro艣ciaka "280 lat historii D膮browy G贸rniczej" zabitych by艂o 7.
Nazwiska ofiar:
- Stanis艂aw Bronny (u Staro艣ciaka Bronne) z D膮browy;
- Jan Domaga艂a z Go艂onoga;
- Jan Grabowski z Milowic;
- J贸zef i Piotr Kuzia z Go艂onoga;
- Micha艂 Zientara ze 艢cibowic;
- Jan Chmielewski (si贸dma ofiara wg ksi膮偶ki Staro艣ciaka).
We wtorek b臋d臋 mia艂 ksi膮偶k臋 "W cieniu swastyki: Zag艂臋bie D膮browskie w latach II W艢 1939-1945" Walczaka. Mo偶e b臋dzie co艣 na ten temat
W jednej z ksi膮偶ek jest podane, 偶e wszystkie ofiary pochowano na cmentarzu w Go艂onogu, mo偶na spr贸bowa膰 z list膮 poszuka膰 grob贸w (albo sprawdzi膰 w parafii, pytanie na ile s膮 ch臋tni do wsp贸艂pracy).
CYTAT(Leszek @ nie, 26 lut 2012 - 16:06)

W jednej z ksi膮偶ek jest podane, 偶e wszystkie ofiary pochowano na cmentarzu w Go艂onogu, mo偶na spr贸bowa膰 z list膮 poszuka膰 grob贸w (albo sprawdzi膰 w parafii, pytanie na ile s膮 ch臋tni do wsp贸艂pracy).
Zdaje si臋, 偶e niczego nie trzeba szuka膰. Pierwsza wi臋ksza alejka w lewo od tej g艂贸wnej, po prawej stronie jest zbiorowa mogi艂a. Mowa rzecz jasna o starej cz臋艣ci cmentarza w Go艂onogu.
A to musz臋 podej艣膰, dzi臋ki
Leszku - wiesz mo偶e, kt贸ry to by艂 posterunek na Go艂onogu?
W D膮browie gestapo mie艣ci艂o si臋 w budynku stoj膮cym w miejscu gdzie obecnie jest rondo Aleja R贸偶 i Sobieskiego
Raczej chodzi艂o o to, 偶e nie ma takiego ronda Aleja R贸偶 i Sobieskiego. W sumie obie ulice si臋 nie 艂膮cz膮

S膮dz臋, 偶e chodzi艂o o rondo na Kr贸lowej Jadwigi i Alei R贸偶
Ewcia B - mog臋 prosi膰 o dok艂adniejszy opis? Czy chodzi o dzisiejsze rondo, o kt贸rym pisze Szer: Kr贸lowej Jadwigi i Alei R贸偶? Wiesz mo偶e co艣 wi臋cej na ten temat?
Mniej wi臋cej w miejscu targowiska.By艂 to budynek z czerwonej ceg艂y.Ilekro膰 tamt臋dy przechodz艂am ze swoj膮 babci膮 zawsze pokazywa艂a gdzie musia艂a sie zg艂asza膰 w czasie okupacji.Mia艂a dw贸ch syn贸w jednego w RAF-ie a drugiego w partyzantce.
Imho gestapo by艂o w pa艂acyku w Ma艂pim Gaju, czyli w spalonym ale odremontowanym budynku przy CH Pogoria.Po gestapo by艂a tam milicja, kr贸tki czas policja.
Dzie艅 Dobry! Jest to m贸j pierwszy post wi臋c pozdrawiam Wszystkich uczestnik贸w tego forum. Moje zainteresowania to m.innymi historia D膮browy i Zag艂臋bia. Je偶eli chodzi o pytanie dot. siedmiu szewc贸w to w czasie wojny siedziba policji i gestapo mie艣ci艂a si臋 w rejonie ul. Florowskiej i Zaj膮ca. Mniej wi臋cej tu gdzie teraz jest Mc Donald - budynek oczywi艣cie wyburzony. Natomiast je偶eli chodzi o spraw臋 zastrzelonych m臋偶czyzn maj膮cych dokonywa膰 sabota偶u na kolei na Staszicu to sprawa ta opisana zosta艂a w "Zarysie rozwoju miasta D膮browy G贸rniczej" ( przynajmniej o innych 藕r贸d艂ach nie wiem). Nie ma tam bli偶szych danych ofiar ani miejsca poch贸wku, nie wierz臋 te偶, 偶e w艂adza ludowa nie zrobi艂a by z nich m臋czennik贸w klasy robotniczej. Dlatego sceptycznie odnosz臋 si臋 do tej historii.
Czyli mamy trzy lokalizacje:
- obecny mcdonald (kto艣 mi kiedy艣 opowiada艂, 偶e tam by艂 posterunek policji w Go艂onogu)
- obecne targowisko na Redenie. Ewcia B - mo偶esz przyjrze膰 si臋 poni偶szej fotografii? Na lewej kraw臋dzi wida膰 ceglany budynek, kt贸ry sta艂 na pocz膮tku ryneczku:

- pa艂acyk w Ma艂pim Gaju
eszogo1970 - opr贸cz "Zarysu rozwoju..." s膮 jeszcze relacje mieszka艅c贸w, kt贸rzy potwierdzaj膮, 偶e takie zdarzenie mia艂o faktycznie miejsce. Dodatkowo zbiorowa mogi艂a jest tutaj:
CYTAT
Zdaje si臋, 偶e niczego nie trzeba szuka膰. Pierwsza wi臋ksza alejka w lewo od tej g艂贸wnej, po prawej stronie jest zbiorowa mogi艂a. Mowa rzecz jasna o starej cz臋艣ci cmentarza w Go艂onogu.
Mo偶e w przysz艂ym tygodniu uda si臋 tam podej艣膰 i zrobi膰 kilka fotek.
Ale to jest mogi艂a szewc贸w, nie ofiar ze Staszica.
Mea culpa - tematy si臋 wymiesza艂y.
Z tych trzech lokalizacji najbardziej prawdopodobna jest lokalizacja w centrum (odnowiony obecnie budynek obok CH "Pogoria"). Przy Florowskiej (obecnie Al. Pi艂sudskiego), po lewej stronie patrz膮c w stron臋 Go艂onoga, nie by艂o innych budynk贸w, ni偶 prywatne domki, by艂y ogrody i pola (potwierdzi艂a mi to moja Mama). Natomiast po prawej stronie by艂y zabudowania CWE ("Damel") i kopalni "Flora". Ja pami臋tam jeszcze, 偶e w tym rejonie (dalej m贸wi臋 o prawej stronie Al. Pi艂sudskiego) tu, gdzie dzi艣 stoj膮 wie偶owce osiedla "Manhattan", by艂a jaka艣 niewielka fabryczka, zdaje si臋, 偶e by艂a to sp贸艂dzielnia inwalid贸w, czy co艣 w tym rodzaju. Obok by艂a przychodnia zdrowia, chodzi艂em tam do pediatry (przyjmowali tam dr Warwas i dr Brachaniec, starsi d膮browiacy pami臋taj膮 na pewno nazwiska tych 艣wietnych lekarzy). Trzeci膮 lokalizacj臋, czyli rejon zbiegu ulic Kr. Jadwigi i Al. R贸偶, moja Mama dosy膰 zdecydowanie wykluczy艂a.
No to mamy problem z urz臋dami pa艅stwa kt贸re mia艂o trwa膰 1000 lat. Tematy si臋 nam troch臋 pomiesza艂y dlatego dziel臋 si臋 swymi przemy艣leniami.
1. W膮tek siedmiu szewc贸w i sk膮d byli gestapowcy lub 偶andarmi kt贸rzy ich zastrzelili? Go艂on贸g w trakcie wojny nie nale偶a艂 do D膮browy, urz臋dy by艂y w Go艂onogu lub w Strzemieszycach, teraz nie pami臋tam - mo偶e kto艣 podpowie. Rejon kopalni FLORA by艂 do艣膰 dobrze zurbanizowany wi臋c czemu nie? Spytam jutro u 藕r贸d艂a jeszcze pami臋taj膮cego okupacj臋 i podziel臋 si臋 tymi wiadomo艣ciami.
2. Je偶eli chodzi o posterunki gestapo i policji w D膮browie G贸rn. to mog艂y one by膰 w budyneczku "ma艂piego gaju" ale trzeba by si臋 zastanowi膰 czy nie nale偶a艂 on jeszcze wtedy do Huty Bankowej. Kup臋 lat temu pewien emerytowany milicjant m贸wi艂 mi, 偶e komenda MO w latach pi臋膰dziesi膮tych by艂a w rejonie ul. 艁ukasi艅skiego - czyli w rejonie szeroko rozumianej wyburzonej Bajby. Mo偶e kto艣 ma star膮 ksi膮偶k臋 telefoniczn膮 i sprawdzi?
Ostatnio pojawiaj膮ce si臋 zdj臋cia na allegro pozwalaj膮 przypuszcza膰, 偶e koszary policji w czasie wojny dzia艂a艂y w "sztygarce".
wed艂ug mojego ojca(rocznik 55')posterunek MO w Dabrowie byl poczatkowo na 艁ukasinskiego,w budynku,ktory juz nie istnieje.Byl to niski budynek po prawej stronie idac w gore ulicy,w pozniejszym czasie miescil sie tam bank.Pozniej posterunek zostal przeniesiony do Malpiego Gaju.
Natomist posterunek w Golonogu byl na skrzyzowaniu owczesnych ulic Krasowej z Florowska,mniej wiecej w okolicy dzisiejszego Mc Donaldsa i Opla,oczywiscie nalezy pamietac,ze wczesniej glowna droga biegla mniej wiecej w miejscu ,gdzie obecnie biegnie linia tramwajowa;)
CYTAT(rapi79 @ sob, 17 mar 2012 - 00:42)

wed艂ug mojego ojca(rocznik 55')posterunek MO w Dabrowie byl poczatkowo na 艁ukasinskiego,w budynku,ktory juz nie istnieje.Byl to niski budynek po prawej stronie idac w gore ulicy,w pozniejszym czasie miescil sie tam bank.Pozniej posterunek zostal przeniesiony do Malpiego Gaju.
Natomist posterunek w Golonogu byl na skrzyzowaniu owczesnych ulic Krasowej z Florowska,mniej wiecej w okolicy dzisiejszego Mc Donaldsa i Opla,oczywiscie nalezy pamietac,ze wczesniej glowna droga biegla mniej wiecej w miejscu ,gdzie obecnie biegnie linia tramwajowa;)
Zaczyna mi 艣wita膰 w pami臋ci jak koledzy w liceum mieszkaj膮cy na Bajbie wspominali IV komisariat i milicjant贸w tam pracuj膮cych. Nie s艂yn臋li ze zbytniej pob艂a偶liwo艣ci wzgl臋dem mieszkaj膮cej na Bajbie 偶ulerni.
CYTAT(Slyzaba @ pi膮, 16 mar 2012 - 09:23)

Czyli mamy trzy lokalizacje:
(...)
- obecne targowisko na Redenie
(...)
Rozmawia艂em z koleg膮, kt贸rego babcia w okresie okupacji pracowa艂a na poczcie (pracownicy poczty zostali wcieleni do poczty niemieckiej). Opowiedzia艂 mi histori臋 niszczenia przez polskich pracownik贸w poczty donos贸w, kt贸re by艂y adresowane do gestapo, kt贸re to gestapo mia艂o siedzib臋 w okolicach ma艂ego targowiska pod Merkurym. Budynek oczywi艣cie ju偶 nie istnieje.
CYTAT
Czy kto艣 by艂by w stanie przybli偶y膰 okoliczno艣ci w czasie okupacji w nocy, w czasie gry w karty, rozstrzelania, 12-tu m臋szczyzn na ul. Staszica.
Z przes艂anek jakie mi przekazano wiem, 偶e przyczyn膮 by艂o to, 偶e w/w grali w jednym z dom贸w na Stasicu w karty. Niezadowolona 偶ona zg艂osi艂a to na miejscow膮 policj臋, kt贸ra wezwa艂a SS, a ci dokonali reszty. (nawiaswm m贸wi膮c m贸j wujek mia艂 tam te偶 by膰, ale mia艂 znian臋 nocn膮 na kopalni).
Nie wiem czy to jest prawdziwa historia. Prosz臋 o podanie wi臋cej szczeg贸艂贸w:
- dat臋 tego zdarzenia
- dom ,w kt贸rym mia艂o to miejsce
- inne okoliczni艣ci z tym zwi膮zane.
Dabrowiak WT
Witam
Postaram si臋 w najbli偶szym czasie wrzuci膰 dok艂adne dane gdzie zostali pochowani oraz zdj臋cie pomnika.
Jest to Cmentarz na 11 listopada , na p艂ycie jest tylko kilka nazwisk zamordowanych tam.
Uda艂o mi si臋 znale藕膰 nazwiska os贸b zamordowanych
Policjanci hitlerowscy zastrzelili 11 Polak贸w.
Nazwiska ofiar:
Bara艅ski Jan, ur.1893
Gruba Piotr, ur.1901
Hajduk W艂adys艂aw, ur.1924
Janas J贸zef, ur.1916
Janas Roman, ur.1918
Majda Stanis艂aw, ur.1909
Sadkowski J贸zef, ur. 1915
Stychno Stefania, ur,1874
Stychno Wies艂aw, ur.1907
W膮sik Edward, ur.1910
W艂oszczyk Marian, ur.1909
殴r贸d艂o
艢UW
To jest wersja lo-fi g丑wnej zawarto禼i. Aby zobaczy pe硁 wersj z wi阫sz zawarto禼i, obrazkami i formatowaniem prosz
kliknij tutaj.